Мэта: Падагуліць веды вучняў па тэме “Фальклор”, заахвоціць да далейшага вывучэння народнай спадчыны.

Слова настаўніка.     Народная творчасць няпісаная і нікім да канца не прачытаная чароўная, мудрая кніга.

                                    Пяшчотныя яе старонкі разгарнулі перад намі ў дзяцінстве нашы матулі і бабулі мілагучнай мелодыяй калыханкі. Пасля нас захаплялі дзівосныя цікавыя казкі. Мудрасці вучаць прыказкі і прымаўкі. З паданняў і легенд паўстае перад намі гісторыя нашага народа, нашай роднай Беларусі.

                                    Творы вуснай народнай творчасці ніколі не старэюць. Яны будуць жыць, узбагачаць нашы розумы і сэрцы, вучыць нас дабру і справядлівасці, самаадданай любві да роднай краіны і свайго народу.

Першы вучань.         Легенды, сказы і паданні –

                                    народныя апавяданні –

                                    дайшлі з далёкай даўніны

                                    ад нашых прашчураў яны.

                                           Не зніклі памяці крыніцы

                                           з гаючай чыстаю вадзіцай.

                                           Не зніклі мудрасці сады,–

                                           там з вечным водарам плады.

                                    Самой гісторыі дыханне

                                    ў легендах, сказах і паданнях.

                                    Адухаўляюць нас яны,

                                    няма й не будзе ім цаны.

Другі вучань.            Жыў на свеце дзед Васіль,

                                    За плячыма мех насіў.

                                    Дазналіся мышкі,

                                    Што ў мяшэчку кніжкі,

                                    Разгрызлі завязкі,

                                    Бачаць, ажно – казкі.

                                    Сталі клікаць дзяцей:

                                    – Гэй, сюды ўсе хутчэй!

Дзеці.                         1. Ёсць тут маляванкі,

                                        Складанкі-чытанкі,

                                    2.  Байкі-самаграйкі,

                                        Песні калыханкі,

                                    3.  Жарты-перакруткі,

                                        Гулі-самагудкі,

                                    4.  Лічылкі-загадкі,

                                        Ладачкі-ладкі...

Трэці вучань.             Ой таты, матулі,

                                    дзядулі, бабулі –

                                    вы, добрыя людзі, –

                                    хай добра вам будзе,

                                    хай весела будзе!

                                    Мы будзем не толькі спяваць,

                                                                       танцаваць –

                                    народную спадчыну хочам пазнаць.

                                    Хай будуць дарэчы

                                    ў гасцёўні сустрэчы.

                                    Найпершая – з казкай.

                                    – Пачнем?

                                    – Калі ласка.

Інсцэніраваная казка “Шчодры мужык”.

Вядучы.                     Як нам песень не складаць!

                                    Як нам звонкіх не спяваць!

                                    Словы сэрца самі льюцца,

                                    Праўдай у людзях аддаюцца

Гучаць беларускія народныя мелодыі на музычных інструментах.

Дзеці выконваюць беларускія народныя песні.

Вучань.                      Чуйце, хлопчыкі, дзяўчаткі!

                                    Прапаную вам загадкі

                                    Для гульні цікавай, новай –

                                    Трэніроўкі разумовай.

                                    Колькі пальцаў на руцэ?

                                    Кожны знае: пяць.

                                    Добра, што адразу ў цэль

                                    Можаш ты цаляць.

                                    Добра, толькі не спяшы,

                                    Хай другія рэшаць.

                                    А на двух руках, скажы,

                                    Колькі будзе? – Дзесяць.

                                    Не зрабіць бы нам прамах

                                    У задачцы трэцяй.

                                    А на дзесяці руках

                                    Колькі пальцаў, дзеці?

                                                                                              (Пяцьдзесят)

Дзед.                           Пасядзі спакойна, Вася,

                                    Па баках не аглядайся.

                                    Не чашы, браток, за вухам

                                    А яшчэ разок паслухай:

                                    “Маша коціку на ножкі

                                    Падарыла панчошкі,

                                    А малой сястрыцы

                                    Панчошкі і рукавіцы.

                                    Колькі пар было панчох,

                                    Колькі рукавічак?”

Вася.                           – Ох!

                                    Дзед, задача не для нас.

                                    Трэба склікаць увесь клас.

Дзед.                           Ты, Васіль, не ўмееш слухаць,

                                    Вось што я табе зазаначу.

                                    Набярыся, хлопча, духу,

                                    Сам рашы сваю задачу.

                                    А пасля паклічаш клас –

                                    Ёсць задачкі для ўсіх вас.

Вася.                           Тры пары панчох і адна пара рукавіц.

Дзед.                           Круглы, як сонца,

                                    Шыпіць пад ім донца.

                                    Падрумяніцца бачок –

                                    Скоціцца на ручнічок

                                                                       (Блін)

                                    Хоць бабуля злая –

                                    Нікога не чапае.

                                    Але кожнаму дасць здачы:

                                    Хто пакрыўдзіць –

                                    Сам заплача.

                                                                       (Цыбуля)

Вучаніца выконвае частушкі:

.                                   Ой, топну нагой,

                                    Ды прытопну другой,

                                    Колькі я не тапачу,

                                    Танцаваць яшчэ хачу.

Выконваецца беларускі народны танец.

Вядучы.                     Якую глыбіню няпісанай гісторыі захоўвае роднае слова само ў сабе!

                                    Прыгледзьцеся да самых звычайных слоў крышку больш уважліва, чым заўсёды, і вы ўбачыце, што кожнае з іх гаворыць нам не толькі аб розных прадметах і з’явах, якія імі абазначаюцца. Дасціпнаму чалавеку словы могуць расказаць шмат чаго пра тое, што не захавалася ў памяці народа, даўно адышло ў нябыт.

Дзеці расказваюць легенды і паданні.

Першы вучань.         Бясследна нішто не мінае,

                                    Гісторыю слова адродзіць.

                                    Ты мост, па якім да мяне

                                    Мінуўшчына ў госці прыходзіць.

Другі вучань.            Я шчаслівы, што ў суджаны час

                                    Нарадзіўся на гэтай зямлі,

                                    Дзе такія густыя лясы

                                    І такія спакойныя рэкі,

                                    Дзе вясной непаўторнай штораз

                                    Зелянеюць разлогі-палі,

                                    Дзе ўладар гэтай дзіўнай красы –

                                    Ты, народ мой, на вечныя векі.

                                    Я шчаслівы, што у братняй сям’і

                                    Ты надзейную дружбу знайшоў.

                                    Хлебам-соллю часцей што ні год

                                    Сустракаеш гасцей ля парога,

                                    Што ў далёкіх і блізкіх краях,

                                    Дзе ні быў, дзе ні ехаў, ні йшоў,

                                    Я не чуў пра цябе, мой народ,

                                    Аніводнага слова благога.

Гучыць песня “Люблю мой край”.

                                    Люблю наш край – старонку гэту,

                                    Дзе я радзілася, расла,

                                    Дзе першы раз пазнала шчасце,     .

                                    Слязу нядолі праліла.

                                    Люблю народ наш беларускі

                                    І хаты ў зелені лясоў,

                                    Залочаныя збожжам нівы,             

                                    Шум нашых гаяў і лясоў.

                                    І песню родную люблю я,

                                    Што ў полі жнеі запяюць,

                                    Як гукі звонкія над нівай              

                                    Пераліваюцца, плывуць.