Восень

У маляўнічай палітры Восені розныя фарбы: чырвоная, ружовая, карычневая, жоўтая, барвовая, чырвоная, залатая.

Восень - прыгажуня і чараўніца. Ходзіць у доўгай залатой сукенцы, з распушчанымі косамі. Гарэзлівы ветрык раздзьмухнуў яе косы.

Восень усміхаецца і пачынае віцца ў чароўным танцы каля тонкіх бярозак. Дакранецца яна да жоўтай фарбы і крáпіць лісточкі. То правядзе тонкім шнурочкам па самым краі і ўпрыгожыць бярозку завушніцамі, то рассыпле залацінкі сонечнага святла па лісці таполі, а пасля дабавіць чырвані. Лёгкім, нячутным крокам паплыве да ясеня. Пяшчотна прытуліць да сябе яго галінкі і адпусціць. І стане явар барвовы, нібы засаромеўся. А вось клён адзінокі стаіць. Віецца Восень каля яго, кружыць. І становіцца клён ад лімонна-жоўтага да чырвона-бардовага. Потым адбягае і любуецца сваёю работай. А любавацца ёсць чым! (120 слоў)

Паводле В. Куксы

Захавальнікі гісторыі

Кожнае пакаленне пакідае пасля сябе мастацкія творы. Карціны і скульптуры, архітэктурныя пабудовы нясуць на сабе адбітак стагоддзяў. Па творах мастацтва вывучаюць гісторыю чалавецтва, гісторыю той або іншай краіны. Гісторыя мастацтва знаёміць з гісторыяй цывілізацыі ў маляўнічых вобразах.

Своеасаблівым сховішчам для твораў выяўленчага мастацтва з'яўляюцца музеі і карцінныя галерэі. У свеце існуе шмат музеяў. Адны з іх вялікія, налічваюць тысячы твораў, другія маленькія. Вялікія ведаюць ва ўсім свеце, а пра малыя толькі ў той мясцовасці, дзе музеі знаходзяцца.

Музеі зберагаюць для наступных пакаленняў прыгажосць, створаную чалавечым розумам. Захаваць, данесці да нашчадкаў гісторыю, адлюстраваную ў творах выяўленчага мастацтва, - іх галоўная мэта. Гэтай справе прысвячаюць сваё жыццё стваральнікі музеяў, захавальнікі і навуковыя супрацоўнікі, якія займаюцца вывучэннем і распаўсюджваннем ведаў пра мастацтва. (120 слоў)

Паводле Л.Сяргеенкі

Любімы горад

Наш горад заўсёды сустрэне вас добрай усмешкай, шчырай гасціннасцю, клопатам і ўвагай.

Яшчэ здалёк ён узнікае перад вамі як велічная паэма з каменю, шкла і творчага палёту. Горад іскрыцца ўсімі адценнямі самых яскравых фарбаў, рассцілае жывыя дываны газонаў і кветнікаў.

Мінск мае свой характар, свой рытм, сваё непаўторнае аблічча.

Прайдзіцеся на світанні па праспекце Незалежнасці. Дамы і паркі заліты мяккім ружаватым святломе. Вы адчуваеце свежасць і водар маладых ліп і росных кветак, чуеце характэрны рытм пачатку працоўнага дня. Сотні тралейбусаў, аўтобусаў і машын спяшаюцца ў прамысловыя раёны сталіцы.

Мінск жыве, шуміць, радуецца, марыць пра заўтрашні дзень. У любую пару года: вясной і ў студзеньскім срэбры, у барвах восені і ў дні ліпеньскай квецені - наш горад аднолькава светлы, прыгожы і натхнёны. (122 словы)

Паводле С. Грахоўскага

Вецер

Натаміўся за дзень вецер і прылёг адпачыць на ўскрайку лесу пад пышнымі лугавымі кустамі. Яму ж таксама трэба калісьці адпачываць.

Вецер у тутэйшых краях быў найбольшаю і найгалоўнейшаю асобаю. Усё мясцовае жыхарства: птушкі, кузуркі, матылькі - паважала яго, услаўляла, складала яму песні. Кожны подых ветру, кожнае яго слова зараз жа падхоплівалі тысячы галасоў.

А было за што паважаць вецер. Ён ачышчаў паветра ад смугі, дыму і туманаў. Падмятаў сцежкі і дарожкі, восенню вымятаючы апалае лісце, зімой расчышчаючы снежную замець, улетку ганяючы пыл і пясок.

Час ад часу вецер наганяў хмары. Дождж патрэбен быў кожнаму стварэнню, але вецер мог узлавацца і нарабіць шмат бяды. Вось чаму так паважала вецер насельніцтва лесу, навакольных палёў і лугоў. (114 слоў)

Паводле Якуба Коласа

Сумленны працаўнік

Давайце паназіраем за вераб'ём.

Яшчэ не ўсе птушкі вярнуліся з выраю, а ў гняздзе вераб'я ўжо вывеліся пісклявыя верабейчыкі. Колькі клопату бацькам! З ранку да позняга вечара снуюць вераб'і каля хаты, на агародзе, у садзе, нават на блізкіх лугах і палях. Шукаюць корму, але толькі не зярнят. Птушаняты яшчэ слабенькія, не могуць праглынуць зерне. Ім патрэбны вусені, матылі, мухі, чарвякі. Іх і шукаюць цяпер вераб'і. Знойдзе птушка вусеня і ляціць да гнязда. Суне ў рот галоднаму верабейчыку і зноў на здабычу. Так увесь дзень на працягу месяца, пакуль малыя падрастуць і змогуць самі здабываць сабе ежу. Колькі тысяч вусеняў пераловяць вераб'і за гэты час?

Верабей - сумленны працаўнік. (109 слоў)

Паводле часопіса «Вясёлка»

Адзенне нашых продкаў

З даўніх часоў да нас дайшлі рэшткі тканін з ільну, пянькі, шоўку, а таксама галаўных убораў, абутку.

Асноўным прадметам як жаночага, так і мужчынскага касцюма была тунікападобная кашуля. Яна мела то круглы, то чатырохвугольны, то косы выраз, які аздабляўся вышыўкай ніткамі, пáцеркамі або тасьмой. Былі і кашулі са стаячымі каўнярамі. Яны зашпільваліся гузікамі, завязваліся шнуркамі. У жанчын кашуля дапаўнялася панёвай, а ў мужчын - портамі. Верхнім адзеннем былі наплечныя пакрывалы, кажухі і шубы.

Значную ролю адыгрываў пояс з тканіны або скуры ці сплецены з нітак. Яго насілі з металічнымі спражкамі.

Адзенне знаці шылася з дарагіх прывазных тканін і ўпрыгожвалася вышыўкай залатымі ніцямі і каштоўнымі камянямі. Фарбы для тканін атрымлівалі з раслін і дрэў. Выкарыстоўваліся і мінеральныя фарбавальнікі: охра і мяккі гліністы жалязняк. (124 словы)

Паводле Л. Дучыц

Батлейка

Батлейка - беларускі народны лялечны тэатр. Ён вядомы яшчэ з ХУІ стагоддзя і насіў розныя назвы: яселка, батляемка, жлоб. Часцей за ўсё батлейка паказвалася на калядныя святы.

Які ж выгляд мела батлейка? Рабілася вялікая скрынка ў форме хаткі ці вясковай царквы. Замест вокнаў былі дзверцы. Вопратку для лялек шылі з тканіны. Валасы і бровы былі з лёну, пакулля ці аўчыны. Лялька насаджвалася на драўляны або металічны шпень, які рухаўся па проразях у падлозе хаткі. Сцэну ўпрыгожвалі тканінай, каляровай паперай. Батлеечнік знаходзіўся за скрынкай, рухаў лялькі і гаварыў тэкст. Часам ён сам быў не толькі выканаўцам, але і драматургам, і рэжысёрам, і мастаком, і музыкантам.

Жылі спектаклі доўга. Батлеечнікі вандравалі па ўсёй Беларусі. Іх прыезд у горад ці вёску станавіўся сапраўдным святам. (121 слова)

Паводле календара "Родны край"